โรคกระดูกคอเสื่อม (Cervical spondylosis)

ปวดบริเวณคอร้าวลงไปถึงไหล่หรือแขน มีอาการคอแข็ง ทำให้ขยับหรือเคลื่อนไหวคอได้ไม่สะดวก ปวดตรงกลางคอ ร้าวมาปวดที่สะบักด้านในบริเวณไหล่ ปวดร้าวลงแขนที่มือ แล้วมีอาการชาร่วมด้วย

กลไกการเกิดโรคกระดูกคอเสื่อม

• การเสื่อมสภาพของกระดูกคอ เริ่มจากการเสื่อมของหมอนรองกระดูกคอ
• ข้อต่อของกระดูกสันหลัง ข้อต่อฟาเซ็ท (Facet) และข้อต่อ Uncovertebra หลวมหรือไม่มั่นคง ทำให้เกิดอาการปวดคอเรื้อรัง เป็นๆ หายๆ หรืออาการเมื่อยคอมานาน
• ร่างกายปรับตัวโดยการสร้างกระดูกขึ้นมา รอบๆบริเวณกระดูกส่วนที่สึกเรียกว่า หินปูน หรือ กระดูกงอก ซึ่งจะส่งผลให้มีการขยับเคลื่อนไหวของคอได้น้อยลง ทำให้อาการปวดจะดีขึ้นหรือไม่ปวดเลย
• แต่ถ้ากระดูกงอกหรือหินปูนดังกล่าวเกิดบริเวณตำแหน่งใกล้กับเส้นประสาท จะทำให้เกิดการกดทับของเส้นประสาทได้ ทำให้มีอาการชาแขนตามมา

อาการโรคกระดูกคอเสื่อม อาการแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่

• กลุ่มอาการที่เกิดจากการเสื่อมของหมอนรองกระดูกและภาวะกระดูกที่คอโดยตรง อาการปวดคอ เคลื่อนไหวได้ยาก ปวดตรงกลางคอ มีร้าวปวดมาที่สะบักด้านใน บริเวณไหล่
• กลุ่มอาการที่เส้นประสาทถูกกดทับ จะมีอาการปวดร้าวลงมาที่แขนและมือ มีอาการชาร่วมด้วย ถ้ากดนานเข้าจะพบภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงได้
• กลุ่มอาการของไขสันหลังถูกกดทับ ผู้ป่วยจะมาด้วยอาการอ่อนแรง โดยเฉพาะขา เดินเซ ไม่มั่นคง มีอาการเกร็งกล้ามเนื้อ เดินลำบาก นอกจากนี้ในบางรายอาจมีอาการร่วม เช่น ในกรณีที่กระดูกคอมีกระดูกงอกอาจไปเบียดหลอดอาหาร ทำให้มีอาการกลืนลำบากได้ บางรายไปกดเส้นเลือด (Vertebral arteries) ทำให้มีอาการเวียนศีรษะ มีเสียงในหู เป็นต้น

การรักษาทางกายภาพบำบัด

• ลดการกดทับเส้นประสาท เพิ่มความยืดหยุ่นข้อกระดูกด้วยการดึงกระดูกคอcervical traction
• การประคบเย็น ประคบร้อนตื้น หรือ อบความร้อนลึก ลดการปวดเกร็งกล้ามเนื้อ
• ใช้เครื่องอัลตราซาวน์ ในผู้ป่วยที่มีภาวะกล้ามเนื้อตึงตัวมากๆ
• การกระตุ้นไฟฟ้าระงับปวด
• การดัด การนวด เพิ่มการเคลื่อนไหวของข้อต่อที่มีการติดแข็งอยู่
• การบริหารเพิ่มความยืดหยุ่นและเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอ

ท่าบริหารเพื่อยืดกล้ามเนื้อกล้ามเนื้อคอ

• ทำท่าละ 5-10 ครั้ง ทำเป็นประจำทุกเช้าและก่อนนอน
• หายใจเข้า เงยหน้าขึ้นนับ 1-10 ก้มหน้าลงพร้อมหายใจออก นับ 1-10 เงยหน้าขึ้น
• หายใจเข้า ศีรษะตรง หันหน้าไปซ้ายพร้อมหายออก นับ1-10 กลับมาศีรษะตรง ทำสลับอีกข้าง
• เงยหน้าขึ้น แล้วเอียงคอซ้าย นับ1-10 หายใจเข้า ศีรษะตรงพร้อมหายใจออก ทำสลับอีกข้าง
• บริหารบ่า ยกหัวไหล่ขึ้น หนีบสะบักไปด้านหลัง กดไหล่ลง